جنگ اقتصادی علیه لبنان


لبنان، کشوری با جمعیت حدوداً ۶ میلیون نفری و مساحت ۱۰۴۵۲ کیلومتر مربع، یکی از کشورهای کوچک غرب آسیاست که از نظر سیاسی، سال‌های سال است که دچار تنش‌های مختلفی است و از نظر اقتصادی نیز دارای نابسامانی‌هایی بود تا اینکه در سال ۲۰۱۱ آتش جنگ داخلی سوریه برافروخته شد و به‌تبع آن، وضعیت اقتصادی لبنان نیز نابسامان‌تر و دچار مشکلات متعددی شد. با آغاز جنگ سوریه، لبنان یکی از شرکای مهم تجاری خود –یعنی سوریه- را از دست داد و از طرفی ورود حدود ۱ و نیم میلیون نفر از آوارگان سوری به خاک لبنان،‌ باعث تشدید مشکلات اقتصادی شد. قابل توجه است که لبنان،‌ از قدیم از حیث برخی زیرساخت‌های تجاری و مالی دچار مشکلات بزرگی بود چنان‌که بعنوان مثال، نسبت بدهی دولتی این کشور به حجم تولید ناخالص داخلی آن،‌ حدود ۱۵۰ درصد است که در این نسبت، پس از ژاپن و یونان،‌ رتبه سوم جهانی را از آن خود کرده است و این امر به‌نوبه‌ی خود عامل مشکلات متعددی می‌شود. از زاویه تجارت خارجی نیز، کسری تجاری این کشور که تا پیش از این نیز قابل توجه بود، به مقدار بسیار زیادی افزایش یافته است. این زمینه‌های پیشین با شروع جنگ داخلی سوریه، موجب آغاز مشکلات اقتصادی لبنان شد؛ مشکلاتی که به این آسانی قابل برطرف شدن نبود. لذا یکی از عوامل وخامت کنونی اوضاع اقتصادی لبنان،‌ آغاز جنگ داخلی سوریه در ۲۰۱۱ بود.



اما عامل دوم این وخامت اوضاع که منجر شد مشکلات اقتصادی لبنان از فاز جنگ اقتصادی (به معنای عام) وارد فاز جنگ ارزی شود، تحریم‌های اعمالی از جانب وزارت خزانه‌داری آمریکا بود. آمریکا پس از آن‌که در بُعد نظامی در سوریه نتوانست جبهه مقاومت را شکست دهد و در بُعد اقتصادی در ایران نیز نتوانست به نتیجه‌ای برسد، در سال ۲۰۱۹ تحریم‌هایش را علیه لبنان مخصوصاً آغاز کرد به امید آن‌که بتواند از این طریق جبهه مقاومت را متزلزل سازد. این امر با سفر چندین مقام عالی‌رتبه‌ی سیاسی و اقتصادی ایالات متحده من‌جمله مارشال بیلینگزلی، رئیس کارگروه FATF به لبنان در اوایل ۲۰۱۹ پررنگ‌تر شد، چنان‌که پس از آن در اوایل تابستان ۱۳۹۸، سه شخصیت لبنانی را –که دو نفر آنان از اعضای پارلمان بودند- به بهانه ارتباط با حزب‌الله، به لیست سیاه دفتر کنترل دارایی‌های خارجی (اوفک) اضافه کرد. سپس در اوایل شهریور ۱۳۹۸ هم ضمن افزودن ۴ نفر دیگر به این لیست، بانک «جمّال بانک تراست» را به بهانه‌ی ارتباط مالی با حزب‌الله تحریم نمود. گفته شده است که دو بانک دیگر را نیز –که یکی شیعی و دیگری مسیحی اما نزدیک به حزب‌الله هستند- به ‌زودی تحریم خواهد کرد. سفر اخیر بیلینگزلا، معاون وزارت خزانه‌داری آمریکا، به لبنان –که باز هم با اظهارات خصمانه‌‌اش علیه ایران و حزب‌الله همراه بود- خبر از اقدامات گسترده‌تر و تحریم‌های جدی‌تری علیه لبنان می‌دهد.

اقدامات اخیر آمریکا موجب ورود لبنان به جنگ ارزی و کاهش ارزش پول این کشور شده‌ است؛ به‌طوری‌که ارزش دلار در لبنان که از ۱۹۸۹ تا به‌حال در نرخ ثابت ۱۵۰۵ لیر بود، در یک ماه اخیر به سطح ۱۶۰۰ لیر رسیده است و حتی برخی خبرها حکایت از رسیدن به نرخ ۱۷۰۰ لیر می‌کنند. البته این نرخ بازار آزاد است و نرخ رسمی بانک مرکزی همچنان ۱۵۰۵ لیر اعلام می‌شود. این وضعیت موجب شده است که مغازه‌ها تعطیل شده، پمپ‌بنزینی‌ها اعتصاب کرده و برخی از مردم اقدام به اعتراض خیابانی و پایین آوردن عکس‌های مسئولین این کشور نمایند. به نوشته‌ی روزنامه الجمهوریه، «جبران باسیل» وزیر خارجه لبنان گفته است که «فتنه جدیدی در قالب فتنه اقتصادی در لبنان در حال طراحی است؛ به گونه‌ای که همزمان با فشارهای خارجی در زمینه اقتصاد و ارز، برخی طرف‌های داخلی نیز علیه اقتصاد لبنان توطئه می‌کنند.»

از این پس، برخی از گزارش‌ها و خبرهای منتشرشده درباره‌ی جنگ اقتصادی-ارزی لبنان در این قسمت قرار خواهد گرفت.

 

بحران ارزی در لبنان




هدف آمریکا از به راه انداختن جنگ اقتصادی در لبنان چیست؟

بحران ارزی در لبنان در نتیجه اقدامات خزانه داری

بلوکه شدن ذخایر طلای لبنان در آمریکا

مشکل دلار در لبنان

تب اقتصاد لبنان از بحران سیاسی در سوریه

لبنان سومین کشور بدهکار جهان

اوضاع مالی و اقتصادی در لبنان

تاثیر تحریم حزب‌الله بر اقتصاد لبنان

ماموریت بیلینگزلی در لبنان

فتنه اقتصادی عوامل داخلی در لبنان