بررسی ابعاد درخواست وام از IMF

بررسی ابعاد درخواست وام از IMF

بررسی ابعاد درخواست وام از IMF

درمورد درخواست رئیس بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و همچنین تایید و تکرار این درخواست توسط ظریف از صندوق بین‌المللی پول (IMF)، در این چندروزه تحلیل‌های مختلفی نوشته شد که هرکس از دیدگاه خود به آن می‌پرداخت.

در این یادداشت بر آن شدیم که این موضوع را از سه زاویه‌ی دید مختلف مورد بررسی قرار دهیم:

  1.  نفوذ کامل حاکمیت آمریکا بر این نهاد چقدر است؟
  2. مفاد درخواست وام، چقدر می‌تواند برای ایران مخرب باشد؟(مورد مطالعاتی پاکستان)
  3. در صورت دریافت، چه پیامدهایی را برای ایران در پی خواهد داشت؟

 هیچگاه صندوق بین‌المللی پول اعلام نکرده که مستقل نیست و یا اینکه اهرم وزارت خزانه‌داری آمریکا است اما همیشه ایالات متحده مانند یکی از وزارت‌خانه‌های خود با آن برخورد کرده است. در این راستا مطالب زیادی بیان شده و ما به بیان چند فکت از کشمکش پاکستان و صندوق کفایت می‌کنیم.

در قضایای مفصل درخواست وامِ پاکستان از IMF، ابتدا در اواسط ماه آگوست ۲۰۱۸، ۱۲ سناتور آمریکایی در نامه‌های جداگانه‌ای به استیون منوخین وزیر خزانه‌داری آمریکا و مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا گفتند صندوق نباید به کشورهایی که در پروژه‌های زیرساختی چینی حضور دارند بسته نجات اعطا کند!

 پومپئو در ادامه‌ی کشمکش‌های پاکستان در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۹ نیز شرط دیگری را برای پاکستان گذاشت:

«از پاکستان می‌خواهیم حمایت خود از گروه‌های افراط‌گرا را کنار بگذارد. صندوق‌بین‌المللی‌پول تا زمانی که پاکستان شرایط خواسته شده را محقق نکند به اسلام آباد وام پرداخت نخواهد کرد» [۱]

حال در جریان اخیر درخواست حقیرانه دولت ایران از صندوق، بلومبرگ نوشته است: «این مسئله(اعطای وام به ایران) برای جامعه بین الملل و آمریکا که در تصمیمات صندوق بین‌المللی پول حق وتو دارد باعث سردرگمی شده است.»
همچنین سخنگوی وزارت امورخارجه آمریکا نیز روی این موضوع سوار شد و اعطای وام را مشروط به آزادی زندانیان آمریکایی در ایران دانست.

 بنابراین خواه‌ناخواه این سازمان تحت تاثیر دولتی‌ست که اولا سنگین‌ترین تحریم‌ها را علیه ملت ایران اعمال کرده، ثانیا سابقه جنگ ارزی علیه ایران را دارد.

مفاد تخریبی درخواست وام

بررسی تجربه کشورهای آرژانتین و مالزی که سیاست‌های وابسته به صندوق بین‌المللی پول را اجرا کردند، کاملا نشان می‌دهد چگونه اخذ وام از این صندوق به مرور زمان باعث خروج  ارز از کشور، افزایش  واردات، کاهش تولید وابستگی به دلار و در نهایت سهل‌الوصول شدن  جنگ ارزی علیه کشور می‌شود.

با توجه به شرایط تحریمی کشور به احتمال زیاد امکان استفاده ایران از اصل مبلغ دلاری در داخل وجود ندارد و باید خارج از کشور مصرف شود. در صورت تمایل و موافقت طرفین ایرانی و صندوق بین المللی پول، کشورمان باید در قالب سازوکارهایی مانند اینستکس صرفا به واردات کالاهایی مبادرت کند که توسط طرف غربی تعیین می‌شود و این درحالی است که بسیاری از آن کالاها ممکن است در اولویت وارداتی کشور نباشد و ایران بتواند از روش‌های دیگر آن را تأمین نماید.

 همچنین با آن که گفته می‌شود، این وام از وام‌های غیر مشروط است ولی قطعا لابی مسلط بر صندوق، از شروط غیر مستقیم صرف نظر نخواهد کرد و پیش‌شرط‌های IMF برای اعطای وام نیز از موضوعاتی است که باید در نظر گرفت. از پیش‌شرط‌هایی که احتمال دارد صندوق به صورت غیر مستقیم و از طرق مختلف مطرح کند می‌توان به پذیرش FATF، آزادی زندانیان آمریکایی در ایران، افشای برخی اطلاعات ملّی‌، نظارت بر هزینه کرد آن، سهیم شدن در برخی کنسرسیوم‌ها، اعمال نفوذ در برخی تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها و … اشاره کرد.

پیامد اخذ وام

مثال آرژانتین در وام‌گیری از این سازمان نشان‌ می‌دهد که این کار، صندوق بین‌المللی پول را شبیه به باتلاقی می‌کند که هرکشوری که از آن وام بگیرد، هرچقدر دست‌وپا بزند تا از طریق وام‌های مجدد، کسری‌های قبلی را جبران کند، بیشتر در آن باتلاق فرو می‌رود.

مثلا تا سال ۱۹۸۴ ثمره مبادلات و تعاملات آرژانتین با صندوق بین‌المللی پول، بدهی ۶۰ میلیارد دلاری بود! دولت این کشور طبق همان مدل مذکور برای درآمدن از باتلاق بدهکاری به IMF، بیشتر دست‌وپا زد و در سال ۱۹۸۴ موافقت‌نامه‌ای را با صندوق بین‌المللی پول برای دریافت وام ۷.۱ میلیارد دلاری امضا کرد و هم‌زمان مذاکراتی را نیز در ارتباط با بدهی‌های این کشور صورت داد تا آرژانتین بتواند با شرایط آسان‌تری قروض خارجی خود را بازپرداخت و مستهلک کند اما همچنان بدهی به این سازمان و نتایج خرابی این بدهی‌ها بر اقتصاد آرژانتین گریبان این کشور را رها نکرده است.

مثال دیگر در این زمینه کره جنوبی است که پس از قبول کمک‌های مالی صندوق بین‌المللی پول به خاک سیاه نشست. صندوق بین‌المللی پول برای دادن وام به کره 6 شرط اصلی و یک پیش‌شرط داشت که اقتصاد کره را نابود می‌کرد و شرایط اعلام شده به نفع ابرشرکت‌های بین‌المللی به‌خصوص آمریکا بود تا بتوانند بازار این کشور را تصاحب کنند. کاری که قبلاً به‌موجب قانون کره نمی‌توانستند انجام دهند و یکی از شرایط صندوق، باز کردن درهای اقتصاد کشور کره به روی تجارت آزاد جهانی بود.کره جنوبی روزی را که موافقت‌نامه اخذ کمک‌های «صندوق بین‌المللی پول» را امضاء کرد، به نام روز حقارت ملی یاد می‌کند. در ابتدای سال 1997 کره جنوبی در شماره ده کشور قدرتمند اقتصادی- صنعتی جهان بود اما در پایان سال 1997 به مقام بیستم جدول تنزل کرد.

1-https://www.farsnews.ir/amp/13980412001130