سامانه CIPS چین

CIPS پناهگاه امن چین در برابر تحریم‌های آمریکا

چین در سال ۲۰۱۵ سیستم پیام رسان مالی بین المللی بین بانکی خود که CIPS نام دارد را راه اندازی کرد. شاید بتوان گفت راه اندازی این سامانه، تا به حال مهمترین اقدام چین برای حذف دلار بوده است؛ چراکه سیستم CIPS رقیبی برای سیستم سوئیفت در معاملات مالی بین المللی به حساب می آید.

سوئیفت بزرگترین سلاح مالی آمریکا علیه کشورها

سوئیفت شبکه ای برای انتقال داده های مالی بین المللی است و میان بیش از ۱۱ هزار مؤسسه و بیش از ۲۰۰ کشور مورد استفاده قرار می گیرد. اما باید توجه داشت که اساسا سوئیفت هیچ یک از عملیات پردازش یا تسویه معاملات را انجام نمی دهد، بلکه تنها دستورات پرداختی را که توسط بانک های واسط و نهادهای عضو پرداخت می شود را ارسال می کند.

با اینحال باتوجه به جهانی بودن این سیستم در نظام مالی جهانی، تقریباً هر معامله بین المللی بین مؤسسات مالی و بانکی از طریق شبکه سوئیفت انجام می شود. به همین دلیل است که حذف از این شبکه، یکی از بزرگترین سلاح های مالی آمریکا و متحدانش علیه دیگر کشورهای جهان است.

به عنوان نمونه ای از کارکرد این سلاح مالی علیه کشورها، در سال ۲۰۱۲ به عنوان بخشی از تحریم های آمریکا علیه ایران، سوئیفت دسترسی ۳۰ نهاد مالی ایرانی از جمله بانک مرکزی این کشور به شبکه خود را قطع کرد. اقدامی که به منظور متوقف کردن درآمدهای ایران از نفت انجام شد.

CIPS پناهگاه امن چین در برابر از تحریم‌های آمریکا

سوئیفت اساساً مستقل از هر نهاد دولتی است و بنابراین مجبور به تبعیت از دستورات هیچ کشوری نیست. اما در واقعیت به دستورات آمریکا عمل می کند. لذا این همان دلیلی است که به ایجاد سیستم های جایگزین سوئیفت توسط چین، روسیه و دیگر کشورها منجر شده است.

اکنون با گذشت زمان این بحث جدی تر شده است و چین سیستم پرداخت جایگزین سوئیفت خود را به منظور تسهیل معاملات فرامرزی به وسیله یوآن، راه اندازی کرده است. این اقدام در ابتدا پناهگاهی امن برای چین جهت در امان ماندن از تحریم ها محسوب می شود و در گام دوم ابزاری جهت بین المللی شدن یوآن است.

این اقدام چین از اهمیت استراتژیک بالایی برخوردار است. چراکه اکنون این امکان وجود دارد که هر مؤسسه مالی بین المللی که به CIPS دسترسی دارد، به جای تسویه یوآن از طریق بانک های واسط در هنگ کنگ، اروپا یا جای دیگر، از طریق هر مؤسسه مالی که در CIPS در هر جای دنیا عضو شده اند انجام شود.

تحریم ها نمی تواند مانع همکاری بانک های کشورها شود

این اقدام چین گامی برای تغییر نظم مالی جهانی و ایجاد یک نظام جدید است. چین از این طریق به دنبال افزایش شهرت جهانی یوآن و استفاده بیشتر از آن در مبادلات بین المللی است.

همانطور که مشخص شده است بسیاری از بانک های ایرانی تحریم های سوئیفت را به شیوه هایی دیگر دور زده اند. آن ها به جای استفاده از سوئیفت برای ارسال و دریافت دستورات پرداختی خود از تلفن یا ایمیل استفاده می کنند. هرچند این راه ها ممکن است کارآیی کمتری داشته باشند و زمان بیشتری طول بکشند، اما این راهکارها نیز درست انجام می شود و هیچ چیزی وجود ندارد که بتواند مانع از راهکارهای ارتباطی بانک ها با یکدیگر شود.

در نظم جدید جهان معاملات دو به دو نقش بیشتری خواهند داشت. هنگامی که افراد یا بانک ها می توانند به طور مستقیم با یکدیگر و در سطح جهانی ارتباط برقرار کنند، نیازی به کاغذبازی های سیستم سوئیفت یا دیگر سیستم های مشابه از بین خواهد رفت.

منبع