جنگ اقتصادی

علل اقتصادی کودتا علیه ونزوئلا

ریز تا درشت ونزوئلا

سیاست و اقتصاد

نویسنده: کیوان حسین وند


انگیزه کودتا در ونزوئلا

جدای از پرداختن به این نکته که دیگر مسئله اول جنگ ها، اقتصادی است تا سیاسی، قصد دارم به ابعاد تازه و ناگفته‌ی اقتصاد ونزوئلا بپردازم.

اینکه مدام می‌بینم عده‌ای انگیزه‌ی کودتا را صرفا به خاطر شرایط بداقتصادی این کشور می‌دانند و تمایز علل خارجی و داخلی آن را نادیده می‌گیرند و یک نسخه واحد به نام شرایط بد اقتصادی صادر می‌کنند، برایم قابل قبول نیست! زیرا این کودتا را هم از جنبه خارجی و هم داخلی باید بررسی کرد؛ انگیزه خارجی کودتا، اقتصادی است با ابزار و بهانه سیاسی ولی انگیزه داخلی کودتا سیاسی است با بهانه و ابزار اقتصادی.

بگذارید گریزی به دوران هوگو چاوز مرحوم بزنیم؛ همانی که یک ضد امپریالیسم بود و مخالفی بود بر دخالت‌ها و سیاست‌های آمریکا و نئولیبرال‌های حاکم بر نفت ونزوئلا! و واضح تر از مخالفتش با امپریالیسم، موافقتش با سوسیالیسم بود که او را عامل تحولات مثبت و منفی در ونزوئلا کرد.

در ابتدای تحلیل ذکر این نکته ضروری است که کودتا با نظام ونزوئلا رفاقتی دیرینه دارد و صرفا محدود به همین حوادث ژانویه ۲۰۱۹ نمی‌شود. برای مثال کودتای ۱۹۹۲ و کودتای ۲۰۰۲ را می‌توان نام برد.(۱)

هدف از کودتا

اما نکته مشترک در همه این کودتاها، همان موردی است که بالاتر عرض کردم یعنی علل داخلی کودتا، سیاسی است با ابزار اقتصادی که با بررسی علل وقوع کودتای ۱۹۹۲ توسط چاوز و نیز کودتای ۲۰۰۲ علیه چاوز و این کودتای ۲۰۱۹ علیه مادورو، به این می‌رسیم که هدف داخلی کوتا سیاسی ست و مسائل اقتصادی بهانه ای است در دست کودتاگران.

اما برسیم بر سر این نکته که سلسله بهانه‌های اقتصادی که باعث وقوع رکود شد چه مواردی بود.پیشتر گفتیم علل خارجی کودتا اقتصادی است با بهانه سیاسی.

این مسئله در کودتای سال ۲۰۰۲ درست زمانی که چاوز مخالف سرسخت سیاست‌های آمریکایی، صندوق بین المللی پول و سازمان نفت بود، پررنگ شد.(۲)

نقش آمریکا در کودتا علیه ونزوئلا

دولت جرج دبلیو بوش به خاطر کوتاه شدن دستش از نفت ونزوئلا (علل خارجی وقوع کودتا که اقتصادی ست) و نیز به این خاطر که ونزوئلا درحال تبدیل کردن خود به اولین عرضه کننده نفت منطقه آمریکا بود(۳) و با این کار جلوی نفوذ آمریکا را می‌گرفت، دست به نقش آفرینی در ایجاد کودتایی کرد که در سال ۲۰۰۲ اتفاق افتاد.

کاخ سفید دخالت آمریکا در کودتا را تکذیب می‌کرد و از چاوز حمایت می‌کرد(۴) ولی اعتراف کارتر در ۷ سال بعد، نشان داد دولت آمریکا در این کودتا نقش داشته است. (۵)

از ۲۰۰۲ که عبور کنیم و به ۲۰۱۹ برسیم، در این فاصله اقتصاد ونزوئلا با شیب خیلی کم، وارد شرایط بد اقتصادی می‌شد که با ورود مادورو، این شیب بیشتر شد و در آخر با سوء مدیریت، شرایطی ایجاد شد که واقعا مثال زدنی و بی‌نظیر بود؛ از جمله:

– خلق بی رویه پول بدون پشتوانه.
– تورم فوق سرسام آور بیش از ۱،۳۰۰،۰۰۰ درصد.(۶)
– تراز تجاری منفی.(۷)
– درصد GDP منفی.(۸)
– کاهش شدید ارزش پول ملی در برابر دلار.(۹)
– رکود.(۱۰)

همه‌ی این موارد باعث شد تا انگیزه داخلی ایجاد کودتا تقویت شود؛ یعنی کودتاگر به وسیله همین بهانه‌ها و ابزارهای اقتصادی که عرض شد، وارد کودتا شد تا به اهداف سیاسی خود برسد.

علل سیاسی کودتا علیه ونزوئلا

و اما علل داخلی سیاسی چه بود؟ گویا مناقشه بر سر نامشروع بودن انتخاب مادورو برای ریاست جمهوری جدید است که شبهات و اختلافاتی را ایجاد کرده است.(۱۱)

این از بررسی داخلی کودتا که علل سیاسی داشت و ابزار اقتصادی.
اما بررسی خارجی کودتا که علل اقتصادی دارد و ابزار سیاسی.

علل اقتصادی کودتا علیه ونزوئلا

از جمله علل اقتصادی کودتا از خارج را می‌توان وجود ذخایر عظیم نفت در ونزوئلا دانست!(۱۲) ونزوئلا رتبه اول در ذخایر نفت در جهان را دارد با بیش از ۳۰۰ میلیارد بشکه نفت!!

توضیح این مسئله اینکه اخیرا آمریکا جنگ تمام عیار اقتصادی علیه ایران با وضع تحریم‌های نفتی ایجاد کرده است تا فروش نفت ایران کمتر شود لکن آمریکا برای جبران سهم نفتی که دیگر از ایران در بازارهای جهانی وجود ندارد، باید شرکای جدیدی بیابد تا بتواند عرضه نفت را کنترل کرده و مشتریان ایران را بین خود، عربستان، روسیه و کشورهای حاشیه خلیج فارس تقسیم کند.

منتها براثر این اقدام، آمارها نشان می‌دهد که ذخایر نفت آمریکا کاهش محسوسی داشته اند!(۱۳) عربستان هم بیش از مقدار معینی توان تولید بیشتر ندارد و مجموع این اتفاقات منجر به افزایش ارزش هر بشکه نفت تا ۶۲ دلار می‌شود!(۱۴)

مشخصا آمریکا به منبع نفت دیگری نیاز دارد تا بتواند جبران تقاضای حاصله را بکند و قیمت نفت را پایین نگه دارد.
و چه منبعی بهتر از ونزوئلا؟

آن هم دقیقا کشوری زیر پای آمریکا؟

آن هم کشوری به شدت کودتاخیز!

آن هم کشوری با شرایط نابسامان اقتصادی!

از این رو می‌توان به علل خارجی کودتا که اقتصادی است پی برد.جالب‌تر آنکه فردی رهبر کودتا شده که به وضوح یک لیبرال تکنوکرات ست که گرایش کامل به سمت آمریکا دارد.(۱۵)

این بار برعکس کودتای ۲۰۰۲، دولت آمریکا حمایت خود را انکار کرد و به پشتوانگی کودتا درآمد! درواقع بازی بسیار رو شد.


منابع:

۱. – hamshahrionline.ir/news/14981/سالگرد-کودتای-۱۹۹۲-در-ونزوئلا
– isna.ir/amp/8501-07700/
-reuters.com/article/us-venezuela-chavez-obituary/obituary-hugo-chavez-socialist-showman-who-transformed-venezuela-idUSBRE92418X20130305
۲. – mshrgh.ir/656190
۳. – bbc.com/persian/worldnews/story/2007/12/071221_si-chavez-oilbarter.shtml
۴. – ir.voanews.com/a/a-31-a-2002-04-17-2-1-61673107/584542.html
۵. – mehrnews.com/news/950453
۶. – tradingeconomics.com/venezuela/inflation-cpi
۷. – tradingeconomics.com/venezuela/exports
– tradingeconomics.com/venezuela/imports
۸. – tradingeconomics.com/venezuela/gdp-growth-annual
۹. – tradingeconomics.com/venezuela/currency
– cia.gov/library/publications/the-world-factbook/goes/ve.html
۱۰. – asriran.com/fa/news/600829/تداوم-رکود-اقتصادی-در-ونزوئلا-روزانه-۴۵-هزار-ونزوئلایی-به-کلمبیا-می-گریزند

۱۱. – از جمله زود برگزارکردن انتخابات؛ملاحظه شود:

globovision.com/article/cne-el-22-de-abril-se-realizaran-las-presidenciales

 از جمله کمبود زمان برای ثبت نام انتخابات عمومی؛ ملاحظه شود:

efectococuyo.com/politica/foro-penal-no-avala-convocatoria-a-elecciones-presidenciales/
و نیز:

efectococuyo.com/politica/observadores-electorales-detectan-11-irregularidades-en-el-proceso-de-municipales/
و نیز:
el-nacional.com/noticias/politica/adelanto-sufragios-acorta-plazos-jornadas-del_220251
و نیز:
efectococuyo.com/politica/cne-obstaculiza-inscripcion-de-venezolanos-en-registro-electoral-afirman-ong

۱۲. – cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2244rank.html
۱۳. – tradingeconomics.com/united-states/api-crude-oil-stock-change
۱۴. – tradingview.com/symbols/OANDA-BCOUSD/
۱۵. – Judith Ewell (1996), Venezuela and the United States: From Monroe’s Hemi- sphere to Petroleum’s Empire. pp. 78-90

The short URL of the present article is: http://currency-war.ir/CW0514