جنگ مالی آمریکا علیه ایران

طلا شاهراه حیاتی ایران درجنگ مالی آمریکا علیه ایران

تقریبا تمام طول سال ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ آمریکا و ایران در جنگ مالی با یکدیگر بودند. جیمز ریکاردز، کارشناس ارشد موسسه تحقیقاتی تانژنت کاپیتال در کتاب جدید خود با عنوان «مرگ پول: سقوط آتی سیستم بین المللی پول» به طور مختصر به این مسئله پرداخته است.
به گزارش فوربس در مارس ۲۰۱۲، آمریکا و اتحادیه اروپا با بستن شبکه پرداخت های جهانی-سوئیفت- به روی ایران، تحریم های اقتصادی خود را تشدید کردند. در عین حال طی مارس ۲۰۱۲ صادرات طلای ترکیه به ایران نسبت به ماه قبل از آن دو برابر شد و نسبت به مارس سال ۲۰۱۳ جهشی ۳۷ برابری داشت.
این در حالی است که ترکیه تقریبا تمام برق خود را از گاز طبیعی تامین می کند. بیش از ۹۰ درصد صادرات گاز ایران وارد ترکیه می شود. ایران ۱۸ درصد گاز طبیعی ترکیه را تامین می کند و بدون ایران، این کشور برای روشن نگه داشتن چراغ های خود به طور کامل تنها به یک عرضه کننده گازی- روسیه- متکی خواهد بود. ترکیه به دلیل تحریم ها نمی تواند در ازای گازی که از ایران دریافت می کند، دلار یا یورو پرداخت کند بنابراین به طلا روی آورده است.
هند نیز در ازای پول نفت به ایران طلا پرداخت کرده بود. ایران نیز می توانست از همین طلا برای خرید مواد غذایی یا کالاهای تولیدی از روسیه و چین استفاده کند.
ریکاردز در ادامه می نویسد: آمریکا با کوتاه کردن دست ایران از سیستم پرداخت های جهانی، باعث کاهش ارزش ارز، افزایش تورم، کمیابی مواد غذایی، بنزین و کالاهای مصرفی در ایران شد. طلا به شاهراه حیاتی ایران تبدیل شده بود.
تا جولای ۲۰۱۳ وزارت خزانه داری آمریکا این مسئله را دریافت و بنابراین اقداماتی در جهت اعمال ممنوعیت فروش طلا به ایران را آغاز کرد. ریکاردز در این مورد نوشت:
آمریکا دقیقا متوجه شد که طلا همان پول است. زمانیکه مسیر طلا بسته شد، ایران معاملات تجاری با ارز داخلی را با بانک هایی که هدف تحریم ها قرار نگرفته بودند، افزایش داد.
ریکاردز می نویسد: ایران می توانست نفت را به هند منتقل کند و در ازای آن روپیه را از طریق حساب هایش در بانک های هندی دریافت کند. به عقیده نویسده این کار ناراحت کننده بود اما نتیجه ای مطلوب به دنبال داشت.
ریکاردز ادامه می دهد: ایران از بانک های چین و روسیه نیز برای پوشش عملیات پرداخت غیرقانونی از طریق کانال های تحریمی استفاده می کند. ایران پیش از آغاز تحریم ها ذخایر هنگفتی از ارز معتبر را در بانک های چینی و روسی به سپرده گذاشت. پس از آن این بانک ها کار انتقال بانکی ارز معتبر از طریق سوئیفت را برای ایران انجام می دادند، بدون اینکه افشا شود ایران صاحب سود است.
وی نوشته است: ایران نیز نشان داد که جنگ های مالی و جنگ های سایبری چطور می توانند در یک حمله نامتقارن دوگانه با هم ترکیب شوند. به عقیده کارشناسان هکرهای ایران ماه می سال گذشته به سیستم نرم افزاری که خطوط لوله متقاطع نفتی و گازی جهان را کنترل می کند را درهم شکستند. ایران و آمریکا اواخر سال گذشته در مورد ازسرگیری مذاکرات هسته ای توافق کردند. بر اساس این توافق موقت، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا تحریم های مربوط به خرید طلا توسط ایران را کنار گذاشت و این یکی از معدود راه های کاهش تحریم های ایران بدون متوسل شدن به کنگره بود.
ریکاردز نتیجه می گیرد: علیرغم اختلالات گسترده ای که در اقتصاد ایران ایجاد شده این کشور تا زمان توقف موقت این جنگ مالی، با آمریکا جنگیده است. جنگ مالی ایران-آمریکا در سال های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ نشان می دهد که برخی کشورها در برابر امریکا چطور در صحنه نبرد مالی یا الکترونیکی خود را به اثبات می رسانند. در واقع زمانیکه ایران با ازسرگیری مذاکرات موافقت کرد، حس خودبینی و غروری در واشنگتن شکل گرفت که «تحریم ها کارآمد بوده اند» و ایرانیان مشتاق بازگشت به میز مذاکرات بوده اند. اما ویلیام میلر، سفیر سابق آمریکا در ایران چنین عقیده ای ندارد و می گوید تحریم ها تنها باعث استحکام بیشتر ایران شد.
دلیلی برای اثبات می خواهید؟ ایران پیشنهاد مشابهی را در سال ۲۰۰۳ روی میز گذاشت- اما آمریکا به آن پشت پا زد. در واقع از دید واشنگتن آن پیشنهاد بهتر بود. در آن دوره ایران تنها ۱۶۴ سانتیریفیوژ داشت؛ تا سال ۲۰۱۳ این تعداد به ۱۹ هزار دستگاه رسید. این رقم دست ایران را برای چانه زنی در مذاکرات بسیار باز می گذارد.